گفتگو

“ماه درمرداب”؛ از تقدیر از محمد رضا ناجی تا تبریک به حسین طاهری

اجرای شب گذشته نمایش «ماه درمرداب» به کارگردانی عادل توکلی نسب به نویسنده، کارگردان و بازیگر قدیمی تئاتر شهر مشهد”محمد رضا ناجی “تقدیم شد.
درپرونده فعالیتهای هنری محمد رضا ناجی که از سال ۵۴ اغاز شده نمایش هـایی چون عبدالله بن عفیف ، آ سید رضی ، بلال حبشی، مظلوم کربلا، ره یافتگان وصال عشق، خانات( نوشته رضا صابری، بازنویسی و کارگردانی خودش)، کلارکته( نوشته رضا صابری، بازنویسی و کارگردانی خودش)، حدیث عشق، پاداش نیکی و … به چشم می خورد.
همچنین دراجرای شب گذشته نمایش«ماه درمرداب» عوامل وتماشاگران انتخاب سروش طاهری را دربین برگزیدگان جشنواره تاتر فجرکشور به استاد حسین طاهری تبریک گفتند.
این نمایش، همزمان با اجرای شب گذشته تئاتر “ماه در مرداب” و اعلام اسامی برگزیدگان جشنواره بین المللی تئاتر فجرکشور از استاد حسین طاهری به عنوان پدر،معلم و استاد سروش طاهری بازیگر و کارگردان برگزیده جشنواره سی وسوم تئاتر فجر کشور تقدیر به عمل آمد.
در اجرای شب گذشته کارگردان، نویسنده و بازیگران گروه تئاتر”شب شات شاندیز” نیز حضور داشتند.
گفتنی است در نمایش «ماه در مرداب»  که در ان حسین طاهری، جلال کریم زاده، سمیه قائمی، مرتضی غفوری، فهمیمه نبوی نژاد و عادل توکلی نسب به ایفای نقش می پردازند.
این تئاتر در تماشاخانه استاد انوشیروان ارجمند به آدرس وکیل آباد - دانشجو۶- بالاتر از میدان- پلاک ۵۹/۱راس ساعت۱۸ به رو صحنه می رود و قیمت بلیت به صورت حضوری ۱۲هزار تومان و خرید اینترنتی در مشهدگیشه ۱۰هزار تومان وشماره رزرو بلیت۰۹۱۵۹۷۹۳۴۷۹ است
عکس : محمدجواد عبدی ، عکاس مشهدتئاتر

ادامه مطلب...

روایت هایی ناتمام….

  • منتشرشده در نقد

نگاهی به نمایش “ماه در مرداب” به کارگردانی عادل توکلی نسب
مشهد تئاتر- حسین صابری*: ماه در مردابی که عادل توکلی نسب روایتگر آن است، روایتی ناتمام از آشفتگی های خانواده ای است که علی رغم یدک کشیدن نام خانواده در آن از اصولی که منجر به انسجام و استحکام روابط شان گردد، خبری نیست و همه چیز آن در آستانه ی فروریختن و از هم پاشیدگی است.
۱
“پدر”، مقهور تنهایی و افکاری است که پیش تر این به تبعیت از آن زندگی می کرده است و اکنون با پایان یافتن دوران آن افکار، به بن بستی بزرگ در افتاده است. “مادر” به روان نژدی و آشفتگی حال و عدم تعادل روانی مبتلاست. “پدر بزرگ” اسیر گذشته ی شیرینی است که همچنان در ضمیر پیر و رو به اضمحلالش سو سویی می زند اما با این حال به درد لاعلاج فراموشی آنی مبتلاست. “محمود” فرزند محبوب خانواده، دست به مهاجرتی ناخواسته می زند و جانش را در این مسیر از دست می دهد. “امیر” تنها و بی پشتیبان برای حفظ ارزش ها و اصول مبتنی بر باورهای خود تمام تلاش خود را بکار می بندد تا شاید بتواند از این منظر، پای بندی و انسجام خانواده را حفظ نماید و “حمید” کوچکترین عنصر این خانواده در میان هویتی گم شده و ناکامی هایی که در ناخودآگاهش باقی مانده اند و عقده هایی که بر دیواره ی شخصیتش خط انداخته اند، دست و پا می زند. او از اینکه فرزندی ناخواسته بوده است با خود و اطرافیانش درگیر است و – در تسلسلی ناگهان- “شیوا” (دختری که هنوز با او ازدواج نکرده است ) را به سمت بارداری ناخواسته می کشاند تا همه چیز این خانواده با بحران مواجه باشد.
“ماه در مرداب”، کلکسیونی از شخصیت هایی است که هر کدام از آن ها دارای خط قصه ای منحصربه خودشان هستند. اما آنچه متن نمایش را از سایر متون نمایشی مشابه متمایز می کند، گذرهای آنی و پرداخت های ناتمامی است که نویسنده –فارس باقری- از شخصیت های نمایش و قصه های آنان ارائه می دهد و گویی از این طریق، بدنبال ارائه تکنیکی است که در قبال آن مخاطب می بایست خود به دنبال کمال بخشیدن به شخصیت های این اثر باشد. اما با وجود این تکنیک، ابهاماتی در پرداخت شخصیت ها و هویت نمایی آنان وجود دارد که برای مخاطب مبهم – ونه ناتمام- باقی می ماند. “پدر” در این نمایش به عنوان محور الزام و جبر نشان داده می شود. نمادی از خانواده های مستبد و خودکامه که سایر افراد در آن ملزم به پیروی و فرمان پذیری هستند. اما در لایه های درونی متن سخن از چرایی این استبداد نیست و برعکس تصویری که از او نشان داده می شود، تصویر فردی رانده شده به حاشیه ای است که برای انزوا طلبی و روی آوردن به زیرزمین نشینی و گذران روزگار با طوطی و دل بستن به اسلحه ی قدیمی اش، دلیلی معلوم نیست. لذا ماهیت پدر ناقص باقی می ماند و ارتباط مخاطب آنگونه که باید با وی شکل نمی گیرد. همین اصل را می توان برای شخصیت های دیگر این اثر نیز در نظر گرفت. شخصیت هایی چون “پدر بزرگ” که پیشینه ای مبهم و گنگ از او در ذهن شکل می گیرد و ما دلیل روشنی برای دلخوشی او در به یاد آوری خاطرات جشن های رومانی و مسکو اش نداریم، “مادری” که چرایی ابتلای او به روان پریشی و بستری شدنش در آسایشگاه در هاله ی از ابهام باقی می ماند و درباره “محمود” (فرزندی که فقط نامش را می شنویم و حضور فیزیکی ندارد) و ماهیت مهاجرت و علت تن دادنش به آن چیزی که پدر به خاطر آن تمام دارایی اش را می فروشد، مطلبی دستگیرمان نمی شود. این نکات نشان می دهد که اگر متنی که ما شاهد اجرای آن بودیم تمام و کمال همان متنی باشد که فارس باقری آن را نوشته است، می توان اذعان داشت که وی در پرداخت برخی از شخصیت های اثرش آنگونه که باید دقیق و مستند و متقن عمل نمی کند و انتظار مخاطب را از یک اثر دراماتیکی که بر پایه رئالیسم نگاشته شده است را بر آورده نمی سازد.



با این وجود، نمایش، آغاز فوق العاده ای دارد. آغازی کاملن کشاننده و توأم با بحران. آغازی که ارزش دراماتیک اثر را تا حد مطلوبی بالا می برد و نوید از اجرایی خوب و جذاب به ما می دهد. “شیوا ” در روز تولدش متوجه بارداری ناخواسته اش می شود که برای بیان آن به خانه ی حمید می آید و او را نیز با چالش مواجه می سازد. بازی خوب و روان و اثرگذار “شیوا” در آغاز نمایش و درک درست وی از نقش و حفظ استمرار گونه ی فضایی که در آن قرار گرفته است (فضای تلخ و سنگین تعارض بین پذیرفتن نپذیرفتن بحران) او را به سمت ایفای نقشی قابل قبول و مخاطب پسند هدایت می کند. اما این اتفاق برای همه بازیگران نمی افتد و اجرای برخی از نقش ها، استوار بر اغراق های حسی و فریاد های مکرر و کش مکش های-گاه- ناضرور و حتی آشفتگی ها و سردرگمی های حرکتی است که برای دقایقی باعث فاصله گرفتن مخاطب از فضای متن و قطع ارتباط با اثر می شود. با این همه، به لطف بازی های خوب و منطبق بر شخصیت “پدربزرگ” که حسین طاهری در لحظات کوتاه حضورش، با استفاده از مهارت بالا و تجارب ارزشمندش به ایفای زیبای آن می پردازد، قوام و انسجام اثر، تضمین می شود. اگر چه بازی های “حمید” و به ویژه “امیر” نیز در لحظاتی از نمایش، بازی هایی بسیار زیبا ، پخته و در خدمت نمایش است اما حیف که این ویژگی های مثبت، دوام و جریانی مستمر ندارند و دارای اوج و فرودهای ناخواسته است.
۲
“عادل توکلی نسب” با انتخاب متنی که دارای بحران ها و کش مکش های متعددی است، نشان می دهد که با عناصر کارگردانی آشناست و می تواند در مقام کارگردانی نیز حرفی برای گفتن داشته باشد اما به نظر نگارنده، او در اجرای این اثر اسیر انتخاب ها و گزینش هایی می شود که راه را بر خلاقیت و ایده پردازی های بهتر و برتر او می بندد. کشاندن اجرای متنی که مناسب حضور در قاب صحنه است تا فضای کوچک، او را به انتخاب طراحی صحنه نامناسب و به دور از سبک مستتر در متن وادار می سازد. کوچکی صحنه او را به کرات مجبور به گرفتن نور و تعویض صحنه می کند. اگر چه او در لابلای تعویض صحنه ها با تداوم دیالوگ گویی بازیگرانش سعی در برداشتن فاصله های ذهنی مخاطبانش دارد اما این خلاقیت – که در نوع خود زیباست- نیز آنگونه که باید موثر نمی افتد و جابجایی وسایل اثر منفی خود را بر جای می گذارد. از سویی دیگر اصرار کارگردان برای معلق نگه داشتن تماشاگرش در بین فضایی واقعی و فضای نمادگرایانه بویژه در طراحی صحنه اصراری ناشناخته و گنگی است که نمی توان دلیل محکمی برای آن جستجو کرد. (برای مثال استفاده ی واقعی از جارو برقی در فضایی که فقط نمادی از اتاق است و استفاده نمادین از تلفنی که نیست و صرفن صدایی است و حرکتی). شاید اگر امکانات قاب صحنه برای او فراهم بود و می توانست اثرش را در گستره ی چنان فضایی به ظهور برساند ،آن وقت – ممکن بود- شاهد اثری متفاوت تر و منسجم تر با قابلیت باورپذیری بالاتری از عادل توکلی نسب بودیم.


با این وجود – و سوای نکاتی که گذشت – «ماه در مرداب» تجربه ای موفق از کارگردان – بازیگرجوانی است که توانسته است در خلق این اثر با استفاده از ظرفیت های موجود بویژه استفاده از توانمندی های بازیگران گروهش و نیز جسارت در انتخاب متنی که علیرغم پایان تلخ آن از ساختار دراماتیکی مناسبی برخوردار است، پرچم خود را در مقام کارگردانی نیز بالا نگه دارد.
اگر چه تردیدی نیست تداوم این اهتزاز – و تمام اهتزاز هایی که بدست جوانانی علاقمند و خلاق در عرصه ی تئاتر صورت می پذیرد –پس از وامداری از توانمندی، پشتکار و ممارست های مستمرفردی و گروهی، چشم به حمایت های همه جانبه مسئولینی دارد که همواره رسیدن به تئاتری اثر بخش، پر محتوا، قوی و ماندگار را خواهانند.
*عضو کانون منتقدان تئاتر خراسان رضوی

ادامه مطلب...

ماه مظهر زیبایی و مرداب نشانه زشتی

نشست خبری نمایش «ماه در مرداب» با حضور عادل توکلی نسب، کارگردان و بازیگر و حسین طاهری بازیگر نمایش در تماشاخانه مرحوم ارجمند برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی این نمایش، در ابتدای این نشست که پس از اجرای ویژه آن برای خبرنگاران و عکاسان انجام شد، عادل توکلی نسب با بیان اینکه دو سال پیش این اثر در جشنواره نمایش‌نامه‌خوانی، به همراه گروه، خوانش شده است، تصریح کرد: در آن جشنواره موفق به کسب جایزه بازیگر مرد و کاندید کارگردانی شدیم و پس از این موفقیت تصمیم گرفتیم اثر را برای اجرای صحنه ایی آماده کنیم.
توکلی نسب، از اجرای این نمایش در تماشاخانه ارجمند را همزمان با چهلمین روز درگذشت مرحوم استاد انوشیروان ارجمند، ابراز خرسندی کرد و گفت: با وجود اینکه از آذر ماه سال گذشته تمرین نمایش ماه در مرداب را شروع کردیم اما به علت فشردگی اجراها و برنامه سالن‌های مختلف تئاتر در مشهد، نتوانستیم آن را اجرا کنیم و پس از کلید خوردن ساخت این تماشاخانه در شهریور ماه امسال و افتتاحیه آن در ماه گذشته، قرار شد اجرای این اثر در این تماشاخانه رقم بخورد.
کارگردان نمایش درخصوص استنباط خود ازنام انتخاب شده برای این نمایشنامه اظهار کرد: علت انتخاب نام «ماه در مرداب» برای این اثر، در حقیقت هوشمندی نویسنده است که توانسته از ماه به عنوان مظهر زیبایی و مرداب نشانه زشتی استفاده کند و زندگی را که می‌تواند چهره زیبایی همچون ماه داشته باشد، روزگاری روایت کند که تماشاگر به آشفته بودن خانواده و زندگی آنها پی ببرد.

وی گفت: جذابیت قصه این اثر، نداشتن پرداخت عمیق به هر کدام از اتفاقات زندگی یک خانواده آشفته است.
کارگردان و بازیگر نمایش «ماه در مرداب» با اشاره به حضور بازیگر پیشکسوت حسین طاهری و بازیگران با تجربه همچون جلال کریم زاده و سمیه قائمی در اجرای صحنه‌ای افزود: این نمایش در جشنواره دانشجویی منطقه ۹ دانشگاه آزاد اسلامی که در بیرجند برگزار شد نیز موفق به کسب مقام‌های مختلف شد.
وی تاکید کرد: جذابیت قصه این اثر، عدم پرداخت عمیق به هر کدام از اتفاقات زندگی یک خانواده آشفته است و این در حالی است که انسان‌ها در زندگی خود، روزانه با قصه‌هایی مواجه می‌شوند که عمق ندارند و اگر هر کدام از اتفاقات و قصه‌های پیش روی خود را دنبال کنند از زندگی واقعی هیچ متوجه نمی‌شوند.
کارگردان نمایش ماه در مرداب اضافه کرد: از جذابیت‌های دیگر این نمایشنامه می‌توان به راحت بودن قصه، جذاب بودن دیالوگ‌ها و قصه دردناک آن اشاره کرد.
در ادامه، بازیگر پیشکسوت نمایش “ماه در مرداب “با بیان اینکه همکاری با جوانان در یک اثر نمایشی را بسیار دوست دارم، افزود: برایم سن و سال کارگردان در انتخاب نقش و حضور در یک اثر نمایشی مهم نیست به‌ویژه وقتی یک هنرمند پیشکسوت با جوانان همکاری می‌کند، بازی بهتر و به‌روزتری را نیز اجرا می‌کند.
حسین طاهری تأکید کرد: خوشبختانه مردم امروز جامعه، به علت استفاده از امکانات به روز شده رسانه‌ای همچون اینترنت از هنرمندان جلوترند و مفهوم نمایش‌ها را بسیار خوب متوجه می‌شوند و پرسیدن سوالات مختلف از هنرمندان از سوی تماشاگران نمونه این ادعاست.
وی تصریح کرد:از ویژگیهای خوب این نمایشنامه بازیگر محور بودن آن است که امکان حضور وبازی را برای همه بازیگران فراهم می سازد.
عکس : محمدجواد عبدی ، عکاس مشهدتئاتر

ادامه مطلب...

«ماه در مرداب» از ۶ بهمن در سالن استاد ارجمند

تئاتر «ماه در مرداب» از دوشنبه ۶ بهمن ماه به روی صحنه می‌رود.
نمایش «ماه در مرداب» به نویسندگی فارس باقری و کارگردانی عادل توکلی نسب از دوشنبه ۶ بهمن ماه به مدت دو هفته در تماشاخانه انوشیروان ارجمند به روی صحنه می‌رود. در ‌این تئاتر که کاری از گروه تئاتر پستو است، حسین طاهری، جلال کریم زاده، سمیه قائمی، مرتضی غفوری، فهمیمه نبوی نژاد و عادل توکلی نسب بازی می کنند.
عکس : محمدجواد عبدی ، عکاس مشهدئاتر

ادامه مطلب...
عضو این خبرخوان RSS شوید

ورود به پنل کاربری

ایجاد اکانت کاربری